بررسی تعذر اجرای قرارداد در فقه و حقوق ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش آموخته دکتری حقوق خصوصی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران

چکیده

گاهی اتفاق میافتد که پس از انعقاد عقد به نحو صحت و متعهد شدن متعاقدین به تعهدات ناشی از
قرارداد حوادثی رخ میدهد که باعث میگردد، ایفای تعهدات قراردادی ناممکن گردد. همچنین
روشن است که تعهد به امر غیر ممکن تعهدی غیر عقلایی و بیهوده و از نظر حقوقی فاقد اعتبار و اثر
است.در نتیجه پای بند دانستن متعاقدین به قرارداد در فرضی که اجرای آن غیر ممکن است، امری
مذموم و ناپسند مینماید.
در فقه قاعدهی خاصی تحت عنوان"بطلان کل عقد بتعذر الوفاء بمضمونه"وجود دارد که به نوعی به
یکی از قواعد عمومی قراردادها در فقه تبدیل گردیده است.این قاعده بیانگر این مفهوم است که اگر
پس از انعقاد عقد، ایفای تعهدات ناشی از عقد برای همیشه غیر ممکن شود اجرای محتوای قرارداد و
تعهدات آن لازم نبوده و آن معامله باطل میباشد و تفاوتی هم بین عقود وجود ندارد و این قاعده در
تمامی عقود حتی عقود اذنی نیز جریان خواهد داشت.حقوق ایران در مواد 227 و 229 قانون مدنی
به این امر پرداخته است و شروطی برای تحقق عنوان تعذر اجرای قرارداد در نظر گرفته شده است
که بدون اجتماع آنها نمیتوان به این قاعده تمسک جست. بدیهی است در فرض اجتماع شرایط
لازم برای متعذر شدن ایفای تعهد، متعاقدین از انجام تعهدات بری خواهند گردید.
مقالهی حاضر مفهوم و شرایط تحقق و آثار استناد به این قاعده در فقه و حقوق ایران را مورد مقایسه
قرار میدهد که در نهایت منجر به روشن شدن وجوه تمایز و تشابهی تعذر ایفای قرارداد در فقه و
حقوق خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Overview of the Impossibility of Performance in Feq and Iranian Law

نویسنده [English]

  • Omid Shabani
دانش آموخته دکتری حقوق خصوصی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران
چکیده [English]

Impossibility of performance is one of the long accepted contractual
excuses for non performance of contract in the Iranian law .The
mentioned excuse is also admitted in Feq called"Taazor".
In this article the author has endeavoured to elaborate their
meanings, conditions and effects in order to recognize the
differences between these two theories presented in the iranian law
and feq.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Impossibility of performance
  • Discharge of contract
  • Islamic jurisprundences